Trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi phát triển các kỹ năng vận động tinh và thô theo tốc độ của riêng mình. Một số bé phát triển kỹ năng sớm hơn những trẻ khác và điều đó hoàn toàn bình thường. Trẻ em thường bắt đầu có được những kỹ năng này ngay từ 1 hoặc 2 tháng tuổi và tiếp tục học các kỹ năng bổ sung thông qua việc đến trường mầm non, mẫu giáo…

Một trong những kỹ năng vận động tinh mà trẻ cần phát triển bao gồm:

  • Mở, khum bàn tay: Bé nên thành thạo các động tác cong lòng bàn tay vào trong bởi những điều này giúp phối hợp chuyển động giữa các ngón tay, từ đó tiến đến kỹ năng quan trọng khác như viết, cởi quần áo và nắm
  • Kỹ năng giữ ổn định cổ tay: Kỹ năng này phát triển bởi những năm đầu tiên bé đến trường, chúng cho phép trẻ cử động ngón tay với sức mạnh và sự kiểm soát
  • Sự khéo léo của bàn tay: Việc sử dụng ngón tay cái, ngón trỏ và các ngón tay khác với nhau để nắm, gỡ…
  • Phát triển sức mạnh trong cơ tay: Đây là khả năng thực hiện các động tác nhỏ bằng bàn tay, trong đó có sự phối hợp giữa đầu ngón tay cái, ngón trỏ và ngón giữa
  • Kỹ năng song song: Cho phép con sử dụng cả hai tay cùng một lúc
  • Kỹ năng sử dụng kéo: Bé có thể học cách dùng kéo từ năm 4 tuổi và kết hợp nhuần nhuyễn cách điều khiển sức mạnh tay và phối hợp với mắt.

Dưới đây là các cột mốc đánh dấu cho sự phát triển vận động tinh ở trẻ sơ sinh và trẻ trong độ tuổi tập đi:

0 đến 3 tháng tuổi

  • Đặt tay lên miệng
  • Thư giãn cơ tay

3 đến 6 tháng

  • Nắm hai tay lại với nhau
  • Chuyền đồ chơi từ tay này sang tay khác
  • Giữ và lắc đồ chơi bằng cả hai tay

6 đến 9 tháng

  • Bắt đầu học cách cầm nắm mọi thứ bằng cách cào
  • Dùng tay bóp một món đồ
  • Chụm các ngón tay vào nhau
  • Lấy đồ chơi bằng cả 2 tay
  • Vỗ tay
  • Dùng ngón trỏ để chạm vào đồ vật

9 đến 12 tháng

  • Tự cầm thức ăn và đưa vào miệng
  • Lấy các vật nhỏ bằng ngón tay cái và ngón trỏ
  • Đập mạnh mọi thứ vào nhau
  • Cầm đồ chơi bằng một tay

1 đến 2 tuổi

  • Xếp chồng vật này lên vật kia
  • Viết nguệch ngoạc trên giấy
  • Ăn bằng muỗng
  • Lật từng trang sách một
  • Cầm và giữ bút chì bằng ngón trỏ cùng ngón cái

2 đến 3 tuổi

  • Vặn nắm cửa
  • Rửa tay
  • Sử dụng muỗng và nĩa đúng cách
  • Kéo khóa lên xuống
  • Đặt và tháo nắp ra khỏi hộp
  • Xâu hạt

3 đến 4 tuổi

  • Cởi và cài nút quần áo
  • Dùng kéo để cắt giấy
  • Đồ theo hình trên giấy

 

Khả năng học và thực hành các kỹ năng vận động tinh ngay từ khi còn nhỏ có thể mang lại nhiều lợi ích về mặt học tập, xã hội và cá nhân. Dưới đây là một số hoạt động bạn và con có thể làm cùng nhau:

  • Cho phép con giúp đỡ trong quá trình chuẩn bị cho bữa ăn như khuấy, trộn hoặc đổ nguyên liệu
  • Cả gia đình cùng nhau chơi ghép hình
  • Chơi các trò có liên quan đến lăn xúc xắc như cờ tỷ phú, cờ cá ngựa
  • Vẽ bằng các ngón tay
  • Cho con sắp xếp bàn ăn
  • Dạy con cách đổ nước vào cốc
  • Khuyến khích bé chơi đất sét bằng cách lăn tròn hoặc lăn kéo dài
  • Hướng dẫn trẻ cách sử dụng dụng cụ bấm lỗ
  • Quấn dây xung quanh một vật nào đó
  • Đặt đồ vật vào hộp sau đó khuyến khích con lấy ra bằng một chiếc kẹp hoặc nhíp.

 

Các hoạt động giúp con luyện vận động tinh

1. Xúc gạo

Vật liệu cần có: 2 bát nhỏ, gạo và 1 chiếc thìa

Cách làm:

  • Đặt 2 bát cạnh nhau.
  • Đổ đầy gạo vào 1 bát.
  • Đưa thìa cho trẻ.
  • Đề nghị con xúc gạo sang bát còn trống.

Thử thách trẻ bằng cách sử dụng:

  • Nhiều lại ngũ cốc, đậu… khác nhau.
  • Nhiều bát có kích thước khác nhau.
  • Thìa nhỏ hơn

Sau khi bé thành thạo, bạn có thể nâng “level” hoạt động này bằng cách để con dùng đũa gắp các quả bóng pompom nhỏ.

xuc-gao

xuc-gao

2. Xỏ sợi mỳ

Vật liệu cần có:

Một nắm mỳ ống, băng dính và một đoạn dây

Cách làm:

  • Dùng băng dính, dán chặt một đầu dây vào một mặt phẳng.
  • Sau đó, đề nghị con xỏ sợi mỳ vào đầu dây còn lại.

(Mẹo: Bạn có thể dùng băng dính quấn 1-2 vòng ở đầu còn lại của sợi dây cho cứng hơn. Như thế, việc trẻ xỏ sợi mỳ vào sẽ dễ hơn lúc đầu đối với các bàn tay nhỏ).

  • Khi con làm xong, giúp con buộc 2 đầu dây lại để tạo thành một sợi dây chuyền mỳ ống.
day-chuyen-mi-ong

day-chuyen-mi-ong

3. Cắt bìa

Vật liệu cần có:

Hộp bìa & 1 chiếc kéo.

Cách làm:

  • Cắt các đoạn bìa hình chữ nhật, đủ dài để bé có thể cầm một cách thoải mái trong tay.
  • Đưa cho con kéo dành cho trẻ nhỏ. Đề nghị con cắt mảnh bìa đó theo cách nào tuỳ thích.
  • Khi con đã quen, bạn có thể giúp các cơ tay vận động tốt hơn bằng cách vẽ các đường thẳng trên tấm bìa. Bé sẽ cắt theo các đường đó.
  • Để khó hơn, bạn có thể vẽ các hình khác nhau lên tấm bìa và đề nghị con tiếp tục thử sức.
cat-bia

cat-bia

4. Rót nước

Vật liệu cần có:

Bình cỡ trẻ em, nước, một khay nhỏ, cốc và bút đánh dấu

Cách làm:

  • Trẻ thường háo hức tự làm các công việc thường ngày. Tận dụng điều này bằng cách đặt bình nước và 1 chiếc cốc vào khay. Đề nghị con tự rót cho mình một cốc nước.
  • Để tăng độ khó, bạn đánh dấu lên chiếc cốc để trẻ biết sẽ đổ nước tới vạch đó. Có thể sử dụng nhiều cốc khác nhau.
  • Ngoài ra, bạn cũng có thể tăng cường trí tưởng tượng cho trẻ bằng cách giả vờ bé đang tham gia một bữa tiệc.
rot-nuoc

rot-nuoc

5. Mở và đóng hộp

Vật liệu cần có:

Bình/hộp/chai nhựa đã sử dụng

Cách làm:

  • Hoạt động mở/đóng nắp hộp/chai/bình sẽ giúp bé rèn luyện kỹ năng vận động tinh.
  • Để vui thêm, hãy trộn lẫn các nắp với nhau và đề nghị trẻ khớp đúng nắp với hộp/chai/bình. Có thể sử dụng thêm ít tinh dầu để kích thích giác quan của trẻ.
choi-nap-chai

choi-nap-chai

6. Dọn bàn

Vật liệu cần có:

1 tờ giấy, 1 chiếc bút (để vẽ đường viền vị trí đặt các dụng cụ), đĩa, cốc và thìa dĩa của con.

Cách làm:

  • Mời trẻ tự dọn bàn ở vị trí mình ngồi trước khi vào bữa. Để giúp con lúc đầu, dùng tờ giấy với các đường kẻ chỉ rõ vị trí để cốc, thìa, bát…
  • Khích lệ trẻ đặt đúng vật dụng vào các hình cho sẵn.
  • Một khi đã thành thạo, đề nghị con thực hành bằng cách tự dọn bàn.

7. Phân loại thìa dĩa

Vật liệu cần có:

Nhiều thìa, dĩa khác nhau.

Cách làm:

  • Đề nghị bé phân loại chỗ thìa dĩa lộn xộn và đặt thìa vào 1 bên, dĩa sang 1 bên.
  • Sau khi hoàn thành, hướng dẫn con xếp gọn vào vị trí quy định trong bếp.
phan-loai-thia-dia

phan-loai-thia-dia

8. Kẹp quần áo

Vật liệu cần có:

Những chiếc kẹp quần áo phù hợp tay trẻ nhỏ và 1 hộp bìa.

Cách làm:

Chuẩn bị tâm thế làm quen với việc giặt giũ quần áo cho trẻ với hoạt động này.

  • Dùng kẹp quần áo kẹp quanh miệng một chiếc hộp bằng bìa các-tông.
  • Đề nghị trẻ gỡ kẹp rồi bỏ vào trong lòng hộp. Những ngón tay bé xinh sẽ được dịp tập luyện miệt mài trong khi bé rèn luyện cả sự tập trung.
kep-quan-ao

kep-quan-ao

9. Cởi cúc áo

Vật liệu cần có:

Một chiếc áo sơ mi của bé.

Cách làm:

  • Đặt chiếc áo phẳng ra trên mặt bàn. Chỉ cho bé thấy cách cài cúc và mở cúc áo. Đề nghị con làm tương tự.
  • Nếu hoạt động này quá dễ, bạn có thể chọn các loại áo với cúc áo có kích thước to nhỏ khác nhau.
coi-cuc-ao

coi-cuc-ao

10. Gấp quần áo

Vật liệu cần có:

Một số bộ quần áo của bé.

Cách làm:

Con đã cài xong cúc áo ở hoạt động trên. Tới lúc gấp lại để cất vào tủ. Trải chiếc áo ra bàn và làm mẫu cho con. Sau đó, tới lượt con.

gap-quan-ao

gap-quan-ao